ศาลเจ้าแม่เบิกไพร

ศาลเจ้าแม่เบิกไพร ตั้งอยู่เลขที่ 1 หมู่ 1 ตำบลเบิกไพร อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี  ประมาณในรัชสมัยกรุงธนบุรีหรือประมาณ พ.ศ. 2317 เมืองราชบุรี(เมืองคูบัว) เป็นเมืองท่า มีการติดต่อค้าขายกับชาวต่างประเทศ มีพ่อค้าชาวจีนซึ่งเคารพศรัทธาต่อองค์เจ้าแม่เทียงโหวเชี้ยบ้อ (เจ้าแม่ทับทิม หรืออีกในหลายชื่อ) จากเมืองจีนได้นำผงธูปติดตัวมาเพื่อเป็นที่พึ่งทางใจในระหว่างเดินทางโดยได้ เดินทางมาทางเรือและมาติดต่อค้าขายกับพ่อค้าชาวจีนในเมืองไทย เมื่อมาถึงเมืองคูบัว(ราชบุรี) ซึ่งเป็นเมืองท่า ได้เดินทางมาที่บ้านโป่ง โดยเดินทางมาตามลำน้ำแม่กลอง เมื่อมาถึงตำบลเบิกไพร(ในสมัยนั้นเป็นชุมชนการค้าขาย ตามประวัติอำเภอบ้านโป่ง จากหนังสือลุ่มน้ำแม่กลองของมหาวิทยาลัยศิลปากรและจดหมายเหตุเมืองราชบุรี ซึ่งหาหลักฐานได้ที่วัดม่วง)

สถานที่นั้นถูกต้องตามตำราการสร้างศาล และยังคุ้งน้ำวนใกล้บริเวณ และสมัยนั้นบ้านคุ้งพะยอมและบ้านเบิกไพรเป็นชุมชนแลกเปลี่ยนสินค้ากันจึงได้ สร้างศาลเล็ก ๆ ขึ้นหลังหนึ่งอยู่ติดกับลำน้ำแม่กลอง และได้นำผงธูปขององค์เจ้าแม่เทียงโหวเชี้ยบ้อ ตั้งประดิษฐานไว้ หลังจากนั้นพ่อค้าชาวจีนก็เดินทางค้าขายไป – มา แต่มิได้นำกระถางธูปขององค์เจ้าแม่เทียงโหวเชี้ยบ้อกลับไปเมืองจีนแต่อย่างใด  ชาวบ้านโป่งส่วนใหญ่เป็นชาวจีนก็ได้นมัสการองค์เจ้าแม่เทียงโหวเชี้ยบ้อ สืบสานต่อจากพ่อค้าชาวจีน ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา และได้ขนานนาม เจ้าแม่เทียงโหวเชี้ยบ้อ ว่า“เจ้าแม่เบิกไพร”   ตามตำบลที่อยู่ กิตติศัพท์อภินิหารของเจ้าแม่เบิกไพร เป็นที่เลื่องลือในหมู่ชาวตลาดบ้านโป่งและจังหวัดใกล้เคียงเป็นอย่างยิ่ง ได้รับความศรัทธาเลื่อมใสเป็นที่เคารพสักการะและเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของ ประชาชนในอำเภอบ้านโป่งและจังหวัดใกล้เคียงมาจวบจนถึงปัจจุบัน

ศาล เจ้าแม่เบิกไพร ได้รับรางวัล “ศาลเจ้าดีเด่น” ในเขตภาคกลาง ได้เข้ารับรางวัลศาลเจ้าดีเด่น เมื่อวันพฤหัสบดี ที่ ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๓๙ ปัจจุบันบริหารงานในรูปของคณะกรรมการโดยมี นายโสมมนัส ศรีคำและนางวนิดา ศรีคำ เป็นผู้ปกครองดูแล

(ข้อมูลจาก : ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม)

ข้อมูลท่องเที่ยว
  • ชื่อ :  ศาลเจ้าแม่เบิกไพร
  • ความสำคัญ : เป็นสถานที่ได้รับความศรัทธาเลื่อมใส เป็นที่เคารัพสักการะและเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของ ประชาชนในอำเภอบ้านโป่งและจังหวัดใกล้เคียง
  • ที่อยู่ : เลขที่ 1 หมู่ 1 ตำบลเบิกไพร อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี (ริมฝั่งแม่น้ำแม่กลอง)
  • GPS : 13.794156   ,   99.863405
  • เวลาเปิดปิด : ทุกวัน
  • สถานที่จอดรถ : กว้างขวาง
  • สถานที่อื่นใกล้เคียง :พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดม่วง , วัดใหญ่นครชุมน์ ,
  • หมายเลขโทรศัพท์  :  032-200575  มือถือ 081-8296210

ภาพถ่าย

 

 

 

ประวัติศาสตร์ความรู้เกี่ยวกับ “เจ้าแม่ทับทิม” หรืออีกหลายชื่อแล้วแต่ท้องถิ่นจะขานเรียก

เจ้าแม่หรือเทพธิดาแห่งท้องทะเลที่คุ้มครองผู้เดินทางทางเรือ ที่ผู้คนส่วนใหญ่รู้จักกันดีก็คือ “เจ้าแม่ทับทิม” หรือ “เจ้าแม่มาจู่” หรืออีกหลายต่อหลายชื่อ เช่น “จุยบ่วยเนี่ยว” แปลว่าเจ้าแม่ชายน้ำ ชาวจีนฮกเกี้ยนเรียกว่า “เทียนส่งเซ่งโบ้” แปลว่าเจ้าแม่สวรรค์ หรือ “ม่าจ้อโป๋” เป็นที่เคารพบูชาในหมู่ชาวเรือและชาวประมง คนแต้จิ๋วมักเรียก “เทียงโหวเซี๊ยบ้อ” ที่วัดสุทธิวรารามเรียก “โอวโต่วเซี๊ยม่า” ที่เขาสามมุขเรียก “ไห่ตังม่า” ส่วนคนไหหลำเรียกว่า “โผ่วโต้ว” หรือ “ตุ๊ยบ่วยเต๋งเหนี่ยง” ซึ่งชื่อเรียกเจ้าแม่จะแตกต่างกันไปตามแต่ละท้องถิ่น

ส่วนประวัติความเป็นมาของเจ้าแม่ทับทิมนั้นก็มีอยู่หลายเรื่องราว ด้วยกัน โดยตำนานที่ได้รับความนิยมเป็นจำนวนมากนั้นมีอยู่ว่า เจ้าแม่ทับทิมที่เมืองจีน เกิดที่เกาะเหมยโจว มณฑลฝูเจี้ยน หรือฮกเกี้ยน เป็นคนแซ่ลิ้ม ซึ่งภาษาจีนกลางออกเสียงว่า หลิน พ่อชื่อลิ้มเฮ้ง แม่ชื่อลิ้มยุ้ย เกิดเมื่อวันที่ 23 ค่ำ เดือน 3 ของจีน พ.ศ. 1503 ตรงกับรัชสมัยสมเด็จพระจักรพรรดิซ่งไท่จู่ ปีเจี้ยนหลงที่หนึ่ง ในราชวงศ์ซ่งเหนือ

ตอนที่ถือกำเนิดปรากฏมีแสงสว่างจ้าทั้งบ้าน มีกลิ่นหอมตลบอบอวล นางมิได้ร้องไห้เหมือนเด็กทั่วไป จึงได้ชื่อว่า ลิ้มมิก (คำว่า มิก จีนกลางออกเสียงว่า โม่ แปลว่า เงียบขรึม) เมื่อลิ้มมิกโตขึ้นมาเป็นเด็กที่ฉลาดมาก สามารถอ่านหนังสือได้แตกฉาน ว่ายน้ำเก่ง ฝึกสมาธิและปฏิบัติธรรม ถือศิลกินเจอย่างเคร่งครัด

นอกจากนี้นางยังมีสัญชาตญาณในเรื่องของดินฟ้าอากาศดีมาก สามารถคาดคะเนการเปลี่ยนสภาพอากาศได้ค่อนข้างแม่น แล้วได้ใช้สัมผัสพิเศษนี้เตือนชาวเรือเรื่อยมา อีกทั้งยังมีความรู้เรื่องแพทย์อย่างน่าอัศจรรย์ ได้ช่วยรักษาโรคภัยไข้เจ็บให้ชาวบ้านเสมอๆ

วันหนึ่งบิดาและพี่ชายสี่คนออกเรือไปทะเล ลิ้มมิกห้ามไว้เพราะนางรู้ว่ากำลังจะเกิดพายุใหญ่ แต่พวกเขาไม่เชื่อ จนต้องเผชิญกับพายุร้าย เรือล่มต้องลอยคอในทะเล ขณะนั้นนางกำลังทอผ้าอยู่และทราบเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับบิดาและพี่ชายจาก สมาธิพลังจิตที่สูงส่ง ลิ้มมิกจึงใช้กระแสจิตส่งไปช่วยพี่ชายและบิดาให้พ้นภัย

นอกจากนี้นางได้ช่วยชาวเรือให้พ้นภัยหลายต่อหลายครั้ง โดยโยนผ้าขาวขึ้นไปในอากาศ จนชาวบ้านพากันถามว่าทำทำไม นางบอกว่ากำลังช่วยชาวเรือที่ประสพเคราะห์ เมื่อเรือเข้าฝั่งอย่างปลอดภัย ชาวประมงต่างกล่าวกันว่า ได้มีผ้าขาวมาตวัดเรือของพวกตนแล้วดึงให้พ้นคลื่นร้าย

จนมาในวันที่ 9 ค่ำ เดือน 9 ตามจันทรคติจีน พ.ศ.1530 ลิ้มมิกเดินขึ้นไปบนยอดเขาเหมยเฟิง นางบอกมารดาว่าจะขึ้นสวรรค์แล้ว ชาวบ้านต่างเห็นแสงสีรุ้งสวยสดพร้อมเสียงดนตรีไพเราะจากสวรรค์ ซึ่งในด้านของสาเหตุการตายนั้นก็มีหลายต่อหลายตำนานเช่นกัน

หลังจากที่นางได้จากไปแล้ว ก็ยังคงให้ความช่วยเหลือคนเดินเรือ ชาวประมง หรือพ่อค้าชาวเรือตลอด ชาวบ้านเกาะเหมยโจวจึงช่วยกันสร้างศาลเจ้าหลังเล็กๆขึ้นเพื่อกราบไหว้ขอบคุณ ที่ได้ช่วยเหลือให้พ้นภัย พร้อมทั้งยกย่องให้เป็นเทพ เรียกกันว่า “เทพธิดาแห่งสมุทร” ต่อมาชาวเรือย่านชายฝั่งทะเลจีนที่มีการติดต่อค้าขายและอาชีพประมงต่างก็ สร้างศาลเจ้าขึ้น และเรียกขานนามตามภาษาถิ่นของพวกตน

โดยก่อนออกจากท่าเรือต่างก็บนบานขอให้เจ้าแม่ช่วยคุ้มครองพิทักษ์พวก ตน เมื่อพวกตนอยู่ท่ามกลางพายุร้ายในทะเล ต่างสวดมนตร์ขอให้พ้นภัย กล่าวกันว่าพวกเขาได้เห็นเจ้าแม่มาจู่ในชุดสีแดงปรากฏขึ้นที่เสากระโดงเรือ แล้วพายุคลื่นลมก็สงบ

 (ข้อมูลอ้างอิง : ASTVผู้จัดการออนไลน์ 21 พฤศจิกายน 2554)

 

แผนที่